• Home
  • »
  • News
  • »
  • explained
  • »
  • OPINION | ৰাজসাহায্য, শিক্ষা, স্বাস্থ্য সেৱাৰ লুণ্ঠন বন্ধ কৰা – ভাৰতৰ দৰিদ্ৰৰ প্ৰয়োজনীয়তা ...

OPINION | ৰাজসাহায্য, শিক্ষা, স্বাস্থ্য সেৱাৰ লুণ্ঠন বন্ধ কৰা – ভাৰতৰ দৰিদ্ৰৰ প্ৰয়োজনীয়তা ...

Food subsidy can be rationalised by replacing PDS with direct cash transfers. (File photo: PTI)

Food subsidy can be rationalised by replacing PDS with direct cash transfers. (File photo: PTI)

ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শেহতীয়া প্ৰতিবেদনত ভৱিষ্যতবাণী কৰা হৈছে যে ভাৰতে ২০২৩ চনত বিশ্বৰ আটাইতকৈ জনবহুল দেশ হিচাপে চীনক অতিক্ৰম কৰিব। ইয়াৰ ফলত বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত এক উদ্বেগজনক পৰিস্থিতিৰ সন্মুখীন হ'ব।

  • Share this:
ৰাষ্ট্ৰসংঘৰ শেহতীয়া প্ৰতিবেদনত ভৱিষ্যতবাণী কৰা হৈছে যে ভাৰতে ২০২৩ চনত বিশ্বৰ আটাইতকৈ জনবহুল দেশ হিচাপে চীনক অতিক্ৰম কৰিব। ইয়াৰ ফলত বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত এক উদ্বেগজনক পৰিস্থিতিৰ সন্মুখীন হ'ব।

আটাইতকৈ ডাঙৰ প্ৰত্যাহ্বান হ'ব পাৰে ভাৰতৰ ৰাজসাহায্য প্ৰণালী, সম্ভৱতঃ বিশ্বব্যাপী হিতাধিকাৰীৰ পৰিমাণ আৰু সংখ্যাত সৰ্ববৃহৎ। এক কঠিন অৰ্থনৈতিক পৰিস্থিতিত, ভাৰতৰ বাবে বিকাশৰ ভাৰসাম্য বজাই ৰখা আৰু ইমান বৃহৎ ৰাজসাহায্য প্ৰণালী বজাই ৰখা কঠিন হ'ব। খাদ্য, খেতিপথাৰ আৰু দৰিদ্ৰলোকৰ বাবে নিৰ্ধাৰিত অন্যান্য বিভিন্ন ৰাজসাহায্যৰ মূল চাবিকাঠি হৈছে চুৰি কৰা বন্ধ কৰা, যাৰ ফলত বিত্তীয় সঞ্চয় হ'ব পাৰে যাক শিক্ষা, স্বাস্থ্য প্ৰণালী আৰু অন্যান্য মৌলিক সুবিধাবোৰ শক্তিশালী কৰিবলৈ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰি।

উত্থান
কেন্দ্ৰ আৰু ৰাজ্যসমূহে ব্যয় কৰা ৰাজসাহায্যৰ মুঠ পৰিমাণ দ্ৰুতগতিত ১৯-২০ বিত্তীয় বৰ্ষত ৫.৬ লাখ কোটি টকাৰ পৰা ২১-২২ বিত্তীয় বৰ্ষত ৮.৮৬ লাখ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি পাইছে, ২৭.০৭ লাখ কোটি টকাৰ কৰ কিটিৰ পৰা। ৰাজসাহায্যৰ বাবে ব্যয় কৰা পৰিমাণ হৈছে দেশৰ মুঠ কৰ সংগ্ৰহৰ ৩৩% আৰু জিডিপিৰ ৬%, স্পষ্টভাৱে এক গুৰুত্বপূৰ্ণ অংশ।

ৰাজসাহায্য ১৯-২০ বিত্তীয় বৰ্ষত ৩% ৰ পৰা ২১-২২ বিত্তীয় বৰ্ষত জিডিপিৰ ৬% লৈ বৃদ্ধি হৈছে। ৰাজসাহায্য প্ৰাপ্ত কৰা জনসংখ্যাৰ ৭০% ৰো অধিক লোকৰ বাবে একে সময়তে জনমূৰি ৰাজসাহায্য ১৫% CAGR হাৰত বৃদ্ধি হৈছে।

কেন্দ্ৰৰ খাদ্য ৰাজসাহায্য যোৱা তিনি বছৰত দুগুণতকৈও অধিক বৃদ্ধি পাইছে, ১৯-২০ বিত্তীয় বৰ্ষত ১.০৯ লাখ কোটি টকাৰ পৰা ২১-২২ বিত্তীয় বৰ্ষত ২.৮৭ লাখ কোটি টকালৈ আৰু সাৰৰ ৰাজসাহায্য একে সময়ছোৱাত ৮১,০০০ কোটি টকাৰ পৰা ১,৪০,০০০ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি হৈছে। প্ৰধানমন্ত্ৰী গৰিব কল্যাণ যোজনাৰ (PMGKY) ৰাজসাহায্য ১৯-২০ বিত্তীয় বৰ্ষত ৬,০৩৩ কোটি টকাৰ পৰা ২১-২২ বিত্তীয় বৰ্ষত ৮,৪৫৬ কোটি টকালৈ বৃদ্ধি পাইছে।

সমস্যাসমূহ
ৰাজসাহায্যৰ সংস্কাৰ আৰু প্ৰত্যক্ষ হিতাধিকাৰী স্থানান্তৰক (DBT) উৎসাহিত কৰাটো চৰকাৰৰ এক উচ্চ অগ্ৰাধিকাৰ হিচাপে উদ্ভৱ হৈছিল। DBT-য়ে হিতাধিকাৰীসকলক অতি প্ৰয়োজনীয় সকাহ প্ৰদান কৰা অব্যাহত ৰাখিছে, আনকি ই নকল আৰু প্ৰৱঞ্চনা হ্ৰাস কৰে। DBT ফ্ৰেমৱৰ্কে ২০১৩ চনত ইয়াৰ আৰম্ভণিৰ পৰা ২.৫০ লাখ কোটি টকা ৰাহি কৰাত সহায় কৰিছে।

তথাপিও, বিভিন্ন ক্ষেত্ৰত, ৰাজসাহায্যবোৰে তেওঁলোকৰ অন্তিম উদ্দেশ্য পূৰণ কৰাত ব্যৰ্থ হয় কিয়নো প্ৰণালীটোত লিকেজ হয় যি বহুতো মধ্যস্থতাকাৰী স্তৰৰ সৈতে অপৰিৱৰ্তিত হৈ পৰে যাৰ ফলত গুৰুত্বপূৰ্ণ লোকচান আৰু অপচয় হয়। কৰদাতা-অনুদানপ্ৰাপ্ত ৰাজসাহায্য প্ৰণালীটো কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা আৰু অন্যান্য প্ৰযুক্তি-চালিত প্লেটফৰ্মৰ সৈতে অধিক কাৰ্যকৰী কৰা প্ৰয়োজন।

লিকেজ আৰু দুৰ্নীতিয়ে ৰাজসাহায্যৰ কাৰ্যকৰীতা হ্ৰাস কৰে। ৰাজহুৱা বিতৰণ প্ৰণালীৰ (পিডিএছ) সংসদীয় স্থায়ী সমিতিৰ মতে, লিকেজ প্ৰায় ৪০-৫০% আছিল। পিডিএছৰ সলনি পোনপটীয়া নগদ ধন স্থানান্তৰৰ জৰিয়তে খাদ্য ৰাজসাহায্য যুক্তিসঙ্গত কৰিব পাৰি।

ছয় দশকত, ৰাজসাহায্য আৰু আনকি ঋণ ৰেহাইয়ে ৮৬.২% ক্ষুদ্ৰ আৰু প্ৰান্তীয় কৃষকক (দুই হেক্টৰৰ কম খেতি কৰা) বহনক্ষম কৃষিলৈ লৈ যোৱা নাই। ৰাজসাহায্য প্ৰদান কৰিলে ই দৰিদ্ৰ লোকৰ ওচৰত উপনীত হোৱাটো নিশ্চিত নকৰে। দৰাচলতে, কৃষকৰ সংজ্ঞা স্পষ্ট নহয়।

কৃষি ৰাজসাহায্যৰ ট্ৰেজেডী হৈছে কৃষকসকলৰ বাবে অনা-কৃষি উদ্দেশ্যৰ বাবে বিচ্যুত হোৱা লাভালাভৰ এক বৃহৎ অংশ। উদাহৰণ স্বৰূপে, পঞ্জাৱত, ৰাজ্য চৰকাৰৰ কোষাগাৰত কৃষকৰ ৰাজসাহায্য বিলৰ বোজা বছৰি ৭ হাজাৰ কোটি টকাৰ বিনামূলীয়া বিদ্যুৎ, কিয়নো বিনামূলীয়া বিদ্যুৎ লাভ কৰা ১৫ লাখ টিউবৱেলত কোনো মিটাৰিং প্ৰণালী নাই। জলসিঞ্চনৰ উদ্দেশ্যে সঠিক ব্যৱহাৰ ৰখাৰ বাবে কোনো সঠিক পৰিসংখ্যা নাই। আনকি ৰাজনীতিবিদ, চৰকাৰী কৰ্মচাৰী আৰু অনাবাসী ভাৰতীয়, উপাৰ্জনৰ একাধিক উৎসথকা, মুক্ত শক্তিৰ হিতাধিকাৰীসকলৰ ভিতৰত আছে; ইয়াৰ পৰিৱৰ্তে, তেওঁলোকে এজন দৰিদ্ৰ, ক্ষুদ্ৰ কৃষকতকৈ বহুত বেছি লাভ কৰে।

বিনামূলীয়া শক্তি আৰু ৰাজসাহায্যযুক্ত সাৰৰ ফলত অত্যাধিক ব্যৱহাৰ হয়। পঞ্জাৱৰ ১৪৮ টা খণ্ডৰ ১৩১ টাত, পানী অত্যাধিক শোষণ কৰা হৈছে। এজন কৃষকে একে উৎপাদন পাবলৈ ১৯৭০ চনৰ তুলনাত ৩.৫ গুণ বেছি সাৰ আৰু কীটনাশক ব্যৱহাৰ কৰে। যদিও পঞ্জাৱত ভাৰতৰ ভূমি ক্ষেত্ৰৰ মাত্ৰ ১.৫% আছে, ই দেশত ব্যৱহৃত মুঠ কীটনাশকৰ প্ৰায় ২৩% ব্যৱহাৰ কৰে, যাৰ ফলত গুৰুতৰ পাৰিপাৰ্শ্বিক সমস্যা আৰু স্বাস্থ্যৰ উদ্বেগ সৃষ্টি হয়।

সমাধানসমূহ
ভূগৰ্ভস্থ পানীৰ হ্ৰাস আৰু সাৰৰ অত্যাধিক ব্যৱহাৰ পৰিহাৰ কৰিবলৈ মিটাৰিং-নিৰীক্ষণ প্ৰণালীত বিনামূলীয়া বিদ্যুৎ আৰু ৰাজসাহায্যযুক্ত সাৰ স্থানান্তৰ কৰা প্ৰয়োজন। কৃষি ঋণৰ সূত ৰক্ষা আঁচনিত লিকেজ বন্ধ কৰাটো অতি আৱশ্যক কিয়নো কৃষি-ব্যৱসায়িক কোম্পানীবোৰে ইয়াক লাভ কৰি আছে।

চৰকাৰে যোগ্য হিতাধিকাৰীসকলক চিনাক্ত কৰিবলৈ, একাধিক ৰাজসাহায্য প্ৰাপ্ত কৰা লোকসকলক আঁতৰাবলৈ আৰু অদক্ষতা হ্ৰাস কৰিবলৈ খাদ্যকে ধৰি বেছিভাগ ৰাজসাহায্য পৰিশোধ ডিবিটিলৈ স্থানান্তৰ কৰাৰ বাবে এক বৃহৎ অনুশীলন কৰিব লাগিব।

ৰাজসাহায্য নিৰীক্ষণ প্ৰণালীক এটা এআই প্লেটফৰ্মৰ প্ৰয়োজন যি চৰকাৰ বা ব্যক্তিগত খণ্ডৰ সৈতে চাকৰি প্ৰাপ্ত কৰা বৰ্তমানৰ হিতাধিকাৰীসকলক স্বয়ংক্ৰিয়ভাৱে নাইকিয়া কৰে যিই ইএছআই বা ইপিএফ সুবিধা প্ৰদান কৰে।

কেৱল যোগ্য ব্যক্তিয়ে হে সেইবোৰ প্ৰাপ্ত কৰাটো নিশ্চিত কৰি ৰাজসাহায্যৰ পৰিমাণ হ্ৰাস কৰিলে স্বাস্থ্য, শিক্ষা আৰু মৌলিক সুবিধাসমূহৰ উন্নতিত বিনিয়োগ কৰিবলৈ বৃহৎ মূলধন মুক্ত হ'ব।

আগুৱাই যোৱাৰ পথ
দৰিদ্ৰ লোকসকলে থিয় নোহোৱালৈকে সহায় কৰিবলৈ ৰাজসাহায্যক কেৱল অস্থায়ী ব্যৱস্থা হিচাপে গণ্য কৰিব লাগে। প্ৰতিখন জিলাতে মাল্টিস্পেচিয়েলিটি চিকিৎসালয়ৰ সৈতে সংলগ্ন এখন চিকিৎসা মহাবিদ্যালয়ৰ প্ৰয়োজন, আৰু প্ৰতিটো খণ্ডক এটা প্ৰাথমিক স্বাস্থ্যসেৱা কেন্দ্ৰৰ প্ৰয়োজন। স্বাস্থ্য বীমাৰ পৰিধিৰ বাহিৰত থকা দৰিদ্ৰ লোকসকলক চৰকাৰৰ মধ্যৱৰ্তী বিনামূলীয়া স্বাস্থ্য সেৱাৰ প্ৰয়োজন।

শিক্ষা আৰু দক্ষতা হৈছে নিবনুৱা আৰু দৰিদ্ৰতা প্ৰতিৰোধ কৰাৰ সঁজুলি। যুৱসকলক বিদ্যালয়ত মানদণ্ডৰ শিক্ষা আৰু দক্ষতা কেন্দ্ৰৰ দ্বাৰা শক্তিশালী কৰা প্ৰয়োজন।

ৰাজসাহায্যৰ ওপৰত কৰদাতাসকলৰ কঠোৰ ধন ৰখাটোৱে চৰকাৰক উচ্চ মানদণ্ডৰ শিক্ষা আৰু স্বাস্থ্য সেৱাৰ সৈতে দৰিদ্র লোকসকলক শক্তিশালী কৰাৰ বাবে সঞ্চয় কৰা ধন ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ এক গাদী প্ৰদান কৰিব।

(এই প্ৰবন্ধৰ লেখকজন হৈছে সোণালিকা গোটৰ উপাধ্যক্ষ আৰু প্ৰাক্তন উপাধ্যক্ষ, পঞ্জাৱ পৰিকল্পনা ব'ৰ্ড, ASSOCHAM উত্তৰ অঞ্চল উন্নয়ন পৰিষদৰ অধ্যক্ষ। এই প্ৰবন্ধটোত প্ৰকাশিত মতামতবোৰ লেখকৰ আৰু এই প্ৰকাশনৰ স্থিতি প্ৰতিনিধিত্ব নকৰে।)
Published by:Kokil Sarma
First published: