• Home
  • »
  • News
  • »
  • business
  • »
  • ডায়েবেটিচ সম্পৰ্কীয় দৃষ্টি শক্তি হ্ৰাসৰ বাবে পৰীক্ষা? আপোনাৰ উদ্ধাৰৰ বাবে কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা (AI) উপলব্ধ।

ডায়েবেটিচ সম্পৰ্কীয় দৃষ্টি শক্তি হ্ৰাসৰ বাবে পৰীক্ষা? আপোনাৰ উদ্ধাৰৰ বাবে কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা (AI) উপলব্ধ।

ডায়েবেটিচৰ ৰোগৰ বোজা কেৱল ডায়েবেটিচ ৰোগৰ পৰাই নহয়, ই ইয়াৰ সৈতে একেলগে চলি থকা বিভিন্ন জটিলতাসমূহৰ পৰাও আহে। ডায়েবেটিচ সমগ্ৰ বিশ্বতে অন্ধত্বৰ পঞ্চম মুখ্য কাৰণ হৈ পৰিছে।

ডায়েবেটিচৰ ৰোগৰ বোজা কেৱল ডায়েবেটিচ ৰোগৰ পৰাই নহয়, ই ইয়াৰ সৈতে একেলগে চলি থকা বিভিন্ন জটিলতাসমূহৰ পৰাও আহে। ডায়েবেটিচ সমগ্ৰ বিশ্বতে অন্ধত্বৰ পঞ্চম মুখ্য কাৰণ হৈ পৰিছে।

ডায়েবেটিচৰ ৰোগৰ বোজা কেৱল ডায়েবেটিচ ৰোগৰ পৰাই নহয়, ই ইয়াৰ সৈতে একেলগে চলি থকা বিভিন্ন জটিলতাসমূহৰ পৰাও আহে। ডায়েবেটিচ সমগ্ৰ বিশ্বতে অন্ধত্বৰ পঞ্চম মুখ্য কাৰণ হৈ পৰিছে।

  • Share this:
আপুনি জানেনে যে ভাৰতে বিশ্বৰ ডায়েবেটিচৰ ৰাজধানী হোৱাৰ অবিশ্বস্ত সন্মান লাভ কৰিছে?1 আকলনসমূহে দেখুৱাইছে যে ভাৰতত ডায়েবেটিচত আক্ৰান্ত হোৱা লোকৰ সংখ্যা বৃদ্ধি পাইছে আৰু এই বৃদ্ধি অতি দ্ৰুতগতিত হৈ আছে। আন্তৰ্জাতিক ডায়েবেটিচ ফেডাৰেচন এটলাচ 2019-য়ে অনুমান কৰিছিল যে 2019 চনলৈকে ভাৰতৰ প্ৰাপ্তবয়স্ক জনসংখ্যাত প্ৰায় 77 নিযুত ডায়েবেটিচত আক্ৰান্ত লোক আছে। ই এইটোও ভৱিষ্যতবাণী কৰিছে যে ডায়েবেটিচত আক্ৰান্ত লোকৰ এই সংখ্যা 2030 চনত 101 নিযুত আৰু 2045 চনত 134 নিযুতলৈ বৃদ্ধি হ'ব2।

ডায়েবেটিচৰ ৰোগৰ বোজা কেৱল ডায়েবেটিচ ৰোগৰ পৰাই নহয়, ই ইয়াৰ সৈতে একেলগে চলি থকা বিভিন্ন জটিলতাসমূহৰ পৰাও আহে। ডায়েবেটিচ সমগ্ৰ বিশ্বতে অন্ধত্বৰ পঞ্চম মুখ্য কাৰণ হৈ পৰিছে। ডায়েবেটিক ৰেটিন’পেথী হৈছে বিশ্বব্যাপী ডায়েবেটিচত আক্ৰান্ত হোৱা লোকসকলৰ মাজত দৃষ্টিশক্তিৰ দুৰ্বলতা আৰু অন্ধত্বৰ এক মুখ্য কাৰণ1। ডায়েবেটিক ৰেটিন’পেথী হৈছে ডায়েবেটিচৰ এক চকু সম্পৰ্কীয় জটিলতা যি ৰেটিনাক প্ৰভাৱিত কৰে আৰু যদিও ই প্ৰাৰম্ভিক পৰ্যায়ত লক্ষণহীন হয়, চিকিৎসা নকৰিলে এই ৰোগ স্থায়ীভাৱে দৃষ্টি শক্তি হেৰুওৱা অৱস্থালৈ বাঢ়ি যাব পাৰে।

ভাল খবৰটো এইয়াই যে ডায়েবেটিক ৰেটিন’পেথীৰ ফলত হোৱা দৃষ্টিশক্তি হ্ৰাস সম্পূৰ্ণৰূপে প্ৰতিৰোধযোগ্য যদিহে এই ৰোগ যথেষ্ট সোনকালে ধৰা পৰে আৰু ৰোগী এজনে চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ সঠিকভাৱে মানি চলে3। অৱশ্যে ইয়াৰ প্ৰথম পদক্ষেপটো হৈছে ৰোগটো নিৰ্ণয় কৰা। ডায়েবেটিক ৰেটিন’পেথী ডায়েবেটিক ৰেটিন’পেথী স্ক্ৰীণিং আৰু চকু বিশেষজ্ঞৰ দ্বাৰা প্ৰদান কৰা চকু পৰীক্ষাৰ জৰিয়তে নিৰ্ণয় কৰিব পাৰি4।

অৱশ্যে ভাৰতত ৰোগ নিৰ্ণয় কৰাটো নিজেই এক প্ৰত্যাহ্বান হ'ব পাৰে। ডায়েবেটিক ৰেটিন’পেথী ৰোগ নিৰ্ণয় কৰাটো কঠিন হোৱাৰ কেইবাটাও কাৰণ আছে5:
অৱস্থান: যদি আপুনি এখন সৰু চহৰ বা গ্ৰাম্য এলেকাত বাস কৰে তেনেহ'লে সম্ভাৱনা আছে যে সেই অঞ্চলত চকু বিশেষজ্ঞৰ উপলভ্যতা দুৰ্লভ। চিকিৎসকৰ ওচৰত অধিক পৰিমাণৰ ৰোগীৰ উপস্থিতিৰ ফলত চিকিৎসকৰ সাক্ষাত প্ৰাপ্ত কৰাত যথেষ্ট পৰিমাণৰ অপেক্ষাৰ সময় অন্তৰ্ভুক্ত থাকিব পাৰে5।
সময়: ডায়েবেটিক ৰেটিন’পেথীত আক্ৰান্ত কৰ্মক্ষম বয়সৰ গোটৰ অন্তৰ্ভুক্ত লোকসকলে কিছুমান সমস্যাৰ সন্মুখীন হ'ব পাৰে। যদি আপোনাৰ সহজে পৰিৱৰ্তন কৰি ল'ব পৰা সময়সূচী আছে, বা যদি আপোনাৰ কামে আপোনাক কৰ্মদিনৰ মাজভাগত চিকিৎসকৰ এপইণ্টমেণ্ট ল'বলৈ অনুমতি দিয়ে তেনেহ'লে ঠিকেই। কিন্তু যদিহে আপোনাৰ তেনেধৰণৰ সময়সূচী নাই বা যদি আপোনাৰ কামে আপোনাক কৰ্মদিনৰ মাজভাগত চিকিৎসকৰ এপইণ্টমেণ্ট ল'বলৈ অনুমতি নিদিয়ে তেনেহ'লে আপুনি সম্ভৱতঃ এই এপইণ্টমেণ্ট লোৱা কাৰ্য্য পিছুৱাই আছে বা পলম কৰি আছে... কিয়নো সঁচাকৈয়ে চিকিৎসকৰ প্ৰতীক্ষাকক্ষত আধা দিন কটোৱাৰ সময়নো কাৰ হাতত আছে? বিশেষকৈ যদিহে আপুনি ছুটিৰ সময় আৰু তাৰ ফলত হোৱা দৰমহাৰ লোকচানটো বহন কৰিব নোৱাৰে5।

আনকি যদি আপোনাৰ সহজে পৰিৱৰ্তন কৰি ল'ব পৰা সময়সূচী আছে, আপুনি এটা মহানগৰীয় এলেকাত বাস কৰে আৰু উচ্চ মানদণ্ডৰ চিকিৎসা সেৱা বহন কৰিব পাৰে তথাপিও ডায়েবেটিচত আক্ৰান্ত হোৱা লোকসকলৰ সৈতে প্ৰশিক্ষিত চকু বিশেষজ্ঞৰ অনুপাত আচৰিত হ'বলগীয়া। বিশেষকৈ এইটো কথা বিবেচনা কৰি যে আপুনি প্ৰতি বছৰে ডায়েবেটিক ৰেটিন’পেথীৰ পৰীক্ষা কৰিব লাগিব কিয়নো ই এক প্ৰগতিশীল ৰোগ আৰু যিয়ে আপোনাৰ ডায়েবেটিচ যিমানে বেছি দীঘলীয়া হয় সিমানে অধিক বিপদাশংকা বহন কৰে6।

ভাৰতত প্ৰায় 12,000 চকু বিশেষজ্ঞ আছে (প্ৰায় 3500 প্ৰশিক্ষিত ৰেটিনা বিশেষজ্ঞ)1। আগতে উল্লেখ কৰা অনুসৰি, 2030 চনৰ ভিতৰত ভাৰতত 100 নিযুতৰো অধিক ডায়েবেটিচত আক্ৰান্ত লোক থাকিব বুলি আশা কৰা হৈছে2। ডায়েবেটিচত আক্ৰান্ত হোৱা প্ৰতি 8,333 জন লোকৰ বিপৰীতে সেয়া মাত্ৰ এজন চকু বিশেষজ্ঞ। আনকি এই সকলো লোকে তেওঁলোকৰ চকু বিশেষজ্ঞৰ ওচৰতে বাস কৰিলেও চিকিৎসকসকলৰ বাবে প্ৰতি বছৰে ৰোগীৰ বাৰ্ষিক ডায়েবেটিক ৰেটিন’পেথী পৰীক্ষাৰ বাবে তেওঁলোকক দেখা কৰাটো প্ৰায় অসম্ভৱ।

ভাৰতীয় ৰেটিনা চছাইটিৰ যুটীয়া সচিব ডাঃ মনীষা আগৰৱালাৰ মতে, চিকিৎসা সম্প্ৰদায়টো এই ব্যৱধানটোৰ বিষয়ে যথেষ্ট সচেতন আৰু তেওঁলোকে কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা চালিত সমাধানৰ পিনে ইয়াৰ সামূহিক দৃষ্টি সলনি কৰিছে। ইয়াৰ ফলত তেওঁলোকৰ বাবে অধিক লোকক পৰীক্ষা কৰাটো সম্ভৱ হৈ পৰিছে আৰু চিকিৎসকসকলৰ সময় কেৱল সেইবোৰ ক্ষেত্ৰতহে অতিবাহিত কৰিছে যিবোৰক প্ৰকৃততে এজন বিশেষজ্ঞৰ প্ৰয়োজন। এই কার্যপন্থাসমূহ বিসঙ্গতিপূৰ্ণ লক্ষ্যৰ দৰে অনুভৱ হ'ব পাৰে কিন্তু এই কথাটো বিবেচনা কৰি চাওক: যদিও ডায়েবেটিক ৰেটিন’পেথীৰ স্ক্ৰীণিংৰ বাবে এজন প্ৰশিক্ষিত চকু বিশেষজ্ঞৰ প্ৰয়োজন, ঠিক তেনেদৰেই প্ৰকৃত ৰোগ নিৰ্ণয় আৰু চিকিৎসা পৰিকল্পনাৰ বাবেও এজন প্ৰশিক্ষিত চকু বিশেষজ্ঞৰ প্ৰয়োজন হয়!

যদি ডায়েবেটিক ৰেটিন’পেথীত আক্ৰান্ত নোহোৱা ৰোগীসকলক বাছি উলিওৱাৰ কিবা উপায় থাকে, তেনেহ'লে চিকিৎসকসকলে তেওঁলোকৰ শক্তি তেওঁলোকৰ সহায়ৰ প্ৰয়োজন হোৱা লোকসকলৰ ওপৰত কেন্দ্ৰীভূত কৰিব পাৰে? কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা ইয়াত উত্তৰ হ'ব পাৰে।

টাইপ 2 ডায়েবেটিচত আক্ৰান্ত 301 জন ৰোগীয়ে ভাৰতৰ এটা তৃতীয় স্তৰৰ ডায়েবেটিক কেন্দ্ৰত ৰেমিডিঅ' 'ফাণ্ডাছ অন ফোন' (FOP) নামৰ স্মাৰ্টফোন-আধাৰিত সঁজুলিৰ জৰিয়তে ৰেটিনা ফটোগ্ৰাফী কৰাইছিল। 296 জন ৰোগীৰ ৰেটিনাৰ ছবিসমূহ শ্ৰেণীবদ্ধ কৰা হৈছিল। চকু বিশেষজ্ঞৰ দ্বাৰা 191 জন (64.5%) ৰোগীৰ আৰু কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাৰ ছফ্টৱেৰৰ দ্বাৰা 203 জন (68.6%) ৰোগীৰ ডায়েবেটিক ৰেটিন’পেথী চিনাক্ত কৰা হৈছিল আনহাতে দৃষ্টিশক্তিৰ প্ৰতি ভাবুকি থকা ডায়েবেটিক ৰেটিন’পেথী ক্ৰমান্বয়ে 112 (37.8%) আৰু 146 জন (49.3%) ৰোগীৰ ক্ষেত্ৰত ধৰা পৰিছিল7।

কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাক এনেধৰণে প্ৰগ্ৰাম কৰা হৈছিল যাতে ই ৰোগীৰ দেহত ডায়েবেটিক ৰেটিন’পেথী উপস্থিত থকাৰ সন্দেহ কৰিলেও ডায়েবেটিক ৰেটিন’পেথীত আক্ৰান্ত বুলি সংকেত প্ৰদান কৰিছিল। এইকাৰণে কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাৰ দ্বাৰা নিৰ্ণয় কৰা সংখ্যা চকু বিশেষজ্ঞসকলৰ সংখ্যাতকৈ বেছি আছিল। ইয়াৰ কাৰণ হৈছে কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাৰ লক্ষ্য হৈছে কেৱল নিশ্চিত কেচসমূহক আঁতৰাই দিয়া। যিকোনো সন্দেহৰ ক্ষেত্ৰত কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাই কেচটো চকু বিশেষজ্ঞৰ ওচৰলৈ আগবঢ়াই দিয়ে।

ৰেডিকেল হেল্থৰ সহ-প্ৰতিষ্ঠাপক ৰিটো মৈত্ৰাৰ মতে, "ৰেডিকেল হেল্থে কি নিৰ্মাণ কৰে আৰু আমি কি প্ৰচাৰ কৰাৰ লক্ষ্য ৰাখিছো সেয়া হৈছে কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা ব্যৱহাৰ কৰি সেই ছবিখন পঢ়াৰ ক্ষমতা, যাতে এনেদৰে পঢ়া প্ৰতিখন ছবিয়ে প্ৰতিটো খোজতে ৰেটিনা বিশেষজ্ঞ এজনৰ প্ৰয়োজন নোহোৱাকৈ ঠিক তেতিয়াই ফলাফল প্ৰস্তুত কৰে। ইয়াত ডায়েবেট'লজিষ্ট, পাৰিবাৰিক চিকিৎসক, প্ৰাথমিক যত্ন ক্লিনিক, চৰকাৰী ছেট আপ, জিলা চিকিৎসালয়সমুহ আছে... এইটো এনেকুৱা এটা কাম যিটো যিকোনো ঠাইতে আৰু সকলো ঠাইতে কৰিব পাৰি।" ৰেডিকেল হেল্থৰ সম্পূৰ্ণ আৰু পৰিচালনা কৰিবলৈ সাজু কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাৰ সমাধান ইতিমধ্যে কেইবাটাও স্বাস্থ্যসেৱা প্ৰদানকাৰীৰ দ্বাৰা ব্যৱহাৰ কৰা হৈছে।

কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তা সমাধানৰ কেইবাটাও সুবিধা আছে8। আপোনাৰ চিকিৎসকৰ ওচৰত আৰু দীঘলীয়া সময়ৰ বাবে অপেক্ষা কৰাৰ কোনো প্ৰয়োজন নাই কিয়নো এতিয়া যিহেতু কৃত্ৰিম বুদ্ধিমত্তাই আপোনাক এটা প্ৰাথমিক ফলাফল প্ৰদান কৰিব পাৰে, আপুনি কেৱল তেতিয়াহে চিকিৎসকৰ ওচৰলৈ যাব যেতিয়া আপোনাৰ প্ৰকৃততে প্ৰয়োজন হব। তদুপৰি পৰীক্ষাটো গ্ৰাম্য এলেকাবোৰতো নিয়োজিত কৰিব পাৰি যিবোৰ ঠাই চকু বিশেষজ্ঞসকলৰ বাবে চিকিৎসা প্ৰদান কৰিবলৈ অতি দূৰৱৰ্তী। প্ৰশিক্ষিত কাৰিকৰী দক্ষতা থকা লোকসকলে পৰীক্ষাটো পৰিচালনা কৰিব পাৰে আৰু পৰীক্ষাৰ ফলাফলৰ ওপৰত আধাৰিত কৰি অধিক চিকিৎসাৰ বাবে লোকসকলক নিকটতম চহৰ বা চহৰৰ চকু বিশেষজ্ঞৰ ওচৰলৈ প্ৰেৰণ কৰিব পাৰে।

উপসংহাৰ

ডায়েবেটিক ৰেটিন’পেথীক দৃষ্টিশক্তিৰ নীৰৱ হত্যাকাৰী বুলি কোৱা হয় কিন্তু এনেদৰে কোৱাৰ প্ৰয়োজন নাই। এই ব্যৱধানটো সাধাৰণ ৰাইজৰ মাজত এক সজাগতা। অৱশ্যে যদি ডায়েবেটিচত আক্ৰান্ত হোৱা প্ৰতিজন ব্যক্তিয়ে জানে যে তেওঁলোকে বছৰি ডায়েবেটিক ৰেটিন’পেথীৰ পৰীক্ষা কৰিব লাগিব, ইয়াক অতীতলৈ অৱনমিত কৰিব নোৱাৰাৰ কোনো কাৰণ নাই, ঠিক যেনেদৰে আমি আন কেইবাটাও ৰোগৰ সৈতে কৰিছিলোঁ যিবোৰ আমি আৰু এতিয়া মনত নাৰাখো।

এই উচ্চ লক্ষ্যৰ কথা মনত ৰাখি আৰু ডায়েবেটিক ৰেটিন’পেথী স্ক্ৰীণিংৰ গুৰুত্ব সম্পৰ্কে সজাগতাৰ অভাৱ আঁতৰ কৰিবলৈ, Network18 য়ে Novartis ৰ সহযোগত Netra Suraksha পদক্ষেপ আৰম্ভ কৰিছে। এই পদক্ষেপৰ এইটো দ্বিতীয় চিজন আৰু ইয়াৰ উদ্দেশ্য হৈছে ডায়েবেটিক ৰেটিন’পেথীৰ বিষয়ে সজাগতা অধিক বৃদ্ধি কৰা, পৌৰাণিক কাহিনীসমূহ আঁতৰ কৰা আৰু প্ৰতিৰোধমূলক চকু পৰীক্ষাৰ বিষয়ে প্ৰচাৰ কৰা।

ডায়েবেটিক ৰেটিন’পেথী আৰু ইয়াৰ পৰা উদ্ভৱ হোৱা দৃষ্টিশক্তি হ্ৰাস কেনেদৰে প্ৰতিহত কৰিব পাৰি সেই বিষয়ে অধিক জানিবলৈ Netra Suraksha পদক্ষেপৰ ৱেবছাইট দৰ্শন কৰক।

তথ্যসূত্ৰ:

1. Pandey SK, Sharma V. World diabetes day 2018: Battling the Emerging Epidemic of Diabetic Retinopathy. Indian J Ophthalmol. 2018 Nov;66(11):1652-1653. Available at: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC6213704/ [Accessed 4 Aug 2022]
2. IDF Atlas, International Diabetes Federation, 9th edition, 2019. Available at: https://diabetesatlas.org/atlas/ninth-edition/ [Accessed 4 Aug 2022]
3. Abràmoff MD, Reinhardt JM, Russell SR, Folk JC, Mahajan VB, Niemeijer M, Quellec G. Automated early detection of diabetic retinopathy. Ophthalmology. 2010 Jun;117(6):1147-54. Available at: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2881172/ [Accessed 4 Aug 2022]
4. Complications of Diabetes. Available at: https://www.diabetes.org.uk/guide-to-diabetes/complications [Accessed 25 Aug 2022]
5. Kumar S, Kumar G, Velu S, et al, Patient and provider perspectives on barriers to screening for diabetic retinopathy: an exploratory study from southern India. BMJ Open 2020;10:e037277. doi: 10.1136/bmjopen-2020-037277. Available at https://bmjopen.bmj.com/content/10/12/e037277 [Accessed on 6 Sep 2022]
6. Ramachandran Rajalakshmi, Umesh C Behera, Harsha Bhattacharjee, Taraprasad Das, Clare Gilbert, G V S Murthy, Hira B Pant, Rajan Shukla, SPEED Study group. Spectrum of eye disorders in diabetes (SPEED) in India. Report # 2. Diabetic retinopathy and risk factors for sight threatening diabetic retinopathy in people with type 2 diabetes in India. Indian J Ophthalmol. 2020 Feb;68(Suppl 1):S21-S26.. Available at https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31937724/ [Accessed on 25 Aug 2022]
7. Rajalakshmi R, Subashini R, Anjana RM, Mohan V. Automated diabetic retinopathy detection in smartphone-based fundus photography using artificial intelligence. Eye (Lond). 2018 Jun;32(6):1138-1144. Available at: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5997766/ [Accessed 4 Aug 2022]
8. Revelo AI Homepage. Available at https://revelo.care/ [Accessed 6 Sep 2022]
First published: